• تماس با ما: 01152221462
  • Info@hcch.ir

Blog

مشکلات دانش آموزان ( رفتاری ، عاطفی ، خانوادگی ، اختلالات یا بیماریها)

به نام خدا

مشکلات دانش آموزان ( رفتاری ، عاطفی ، خانوادگی ، اختلالات یا بیماریها)

مقدمه

یکی از واقعیتهای موجود مساله اختلالات رفتاری در بین دانش آموزان است و خانواده نیز به عنوان مهمترین نهاد اجتماعی موثر بر تکوین شخصیت تلقی می شود و حتی این واقعیت را باید پذیرفت که اختلافات خانوادگی تاثیری بسیار سوء بر سلامت روانی کودکان و نوجوانان دارد بطوریکه نتایج مطالعات نشان می دهد افرادی که سطح بالای تعارض والدین را تجربه می کنند بطور معنی داری مشکلات بیشتری را نسبت به افرادی که تعارضات کمتری را تجربه نموده اند دارند و اختلاف در امر تربیت فرزندان می تواند زمینه ساز مشکلات رفتاری باشد .همچنین مطالعه نشان می دهد که مشکلات رفتاری از جمله افسردگی ، اضطراب ، کمرویی و ترس در دختران بیشتر از پسران است. دانش آموزان پسر بیشتر مرتکب بزهکاری می شوند و نیز نمایانگر آن است که روابط خانوادگی و ارتباط عاطفی والدین تاثیر معنی داری بر وضعیت تحصیلی و تربیتی کودکان و نوجوانان دارد.وامااینکه درکجا مشکلات رفتاری شیوع بیشتری دارد و از دید دست اندرکاران امر تعلیم و تربیت چه راههایی برای پیشگیری از مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان وجود دارد ، همچنین متغیرهای خانوادگی چون دوگانگی در امر تربیت فرزندان ، مشاجرات والدین ، جدایی والدین ، آزادی بیش از حد و طرد کودکان چه ارتباطی با مشکلات رفتاری دانش آموزان دارد سوالات مطرح شده در مطالعه حاضر بودند.

        یکی از مسائل و مشکلات اساسی نظام آموزشی هر کشوری ، مساله افت تحصیلی است. این موضوع هر ساله هزینه های بسیار بالایی را دربرداشته و دور نمای پیشرفت و توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشورها را مبهم می کند. مطابق مطالعات انجام شده ، این مشکل هر سال افزایش می یابد و بسیاری از دانش آموزان ابتدایی و راهنمایی ، نمی توانند از پس مواد و محتوای آموزشی طراحی و تدوین شده برآیند یا آنها را در موعد مقرر انجام دهند. زمانی این مساله اهمیت بیشتری پیدا می کند که بدانیم بسیاری از این افراد توانایی های لازم را برای کسب موفقیت دارند، ولی موفق نمی شوند. باید به مقوله افت تحصیلی توجه بیشتری کرد تا بتوان با شناخت آن ،توانایی ها و شایستگی های کودکان و نوجوانان را بارور کرد. افت تحصیلی کاهش عملکرد تحصیلی دانش آموز از سطحی رضایت بخش به سطحی نامطلوب است. توجه به تعریف فوق نشان می دهد مقایسه و سنجش سطح عملکرد تحصیلی قبلی و فعلی دانش آموز بهترین شاخص افت تحصیلی است. مشکلاتی که در این ارتباط شایان توجه است ، در ابعاد فرد، خانواده ، مدرسه و جامعه خلاصه می شود. البته فقط در ذهن و روی کاغذ می توان آنها را از یکدیگر مجزا کرد. این عوامل ، گاه چنان در هم تنیده اند و کنش متقابل دارند، که تعیین نقش و سهم هر کدام به دشواری امکانپذیر است.

          علل فردی

 مطالعات نشان داده است که حدود ۱۰درصد از موارد افت تحصیلی به علت ناتوانی ذهنی و عدم کشش فرد است. البته در بسیاری موارد دانش آموزی دوره    ابتدایی را که مشکل تحصیلی داشته و با تشخیص کمبود هوش به مراکز مشاوره ارجاع داده اند، پس از ارزیابی دقیق مشخص می شود دانش آموز هیچ ضعف شناختی یا هوشی ندارد و علت یا علل دیگری عامل مساله است. امروزه دیگر آن اهمیتی را که در گذشته به هوش داده می شد، داده نمی شود و گفته می‌شود  شخصی با نردبان صفات شخصیتی خود راه تکامل و پیشرفت را طی می کند و آنچه مهم است ، صبر و بردباری و بویژه پشتکار است. از بین ۲ دانش آموز دوره ابتدایی با بهره هوشی مساوی ، دانش آموزی موفق تر می شود و پیشرفت تحصیلی بهتری داد که تلاش و پشتکار زیادتری داشته باشد.

 توجه

 برای یادگیری و به یاد سپردن هر مطلبی اولین شرط، توجه به آن است. بدیهی است اگر دانش آموز از هوش بالایی برخوردار باشد، ولی به مطلب یا موضوعی توجه نکند، نمی تواند آن را فراگیرد و علت افت و شکست تحصیلی بعضی دانش آموزان ، ناشی از عدم توجه به معلم و موارد تدریس شده و نیز نداشتن تمرکز هنگام مطالعه و انجام تکالیف درسی است.
انگیزه 
انگیزه ، به حالتهای درونی فرد گفته می شود که موجب هدایت رفتار او به سوی نوعی هدف می شود و در واقع موتور حرکت هر فردی است. محققان ، نداشتن انگیزه پیشرفت را یکی از دلایل افت تحصیلی می دانند.

آشفتگی های عاطفی و هیجانی

 مشکلات عاطفی و هیجانی دانش آموزان در مقاطع مختلف رشد می تواند باعث افت تحصیلی آنان شود. فشارهای روانی خاص هر مرحله از رشد می‌تواند باعث اشتغال خاطر، آسیب وارد آمدن به قوای هوشی ، تحلیل انرژی ذهنی ، عدم تمرکز حواس و در نهایت افت تحصیلی دانش آموزان شود.

نارسایی های جسم
دانش آموزانی که دارای بنیه ای ضعیف هستند از سلامت عمومی کامل برخوردار نیستند، نمی توانند به اندازه کافی کوشش و فعالیت داشته باشند. این دسته به دلیل داشتن استعداد ابتلا به انواع بیماری ها از پیشرفت درسی باز می مانند. وجود ضعف در بینایی و شنوایی نیز سبب عقب ماندگی و افت تحصیلی می شود. ناراحتی های مربوط به مراکز عصبی و ناهماهنگی های حسی و حرکتی نیز در جای خود باعث افت تحصیلی می شوند.

روابط و نظام ارزشی خانواده

مهمترین عامل موثر در شکل گیری نگرش دانش آموز دوره ابتدایی نسبت به تحصیل ، خانواده است ؛ این که والدین با دانش آموز و درس و تحصیل او چگونه برخورد کنند و در الگوهای تربیتی خود برای چه نوع رفتارهایی ارزش قائل می شوند، یکی از اجزای اساسی در شکل گیری نگرش دانش آموز نسبت به تحصیل است. در موارد بسیاری علت افت تحصیلی یا شکست تحصیلی به وجود نگرش های منفی ، تضادها، مساعد نبودن شرایط خانواده از نظر عاطفی ، روانی و… برمی گردد.مهمترین نقشی که والدین در زمینه پیشرفت تحصیلی فرزندان می توانند داشته باشند، ایجاد محیطی آرام و مساعد برای مطالعه و انجام تکالیف است. در بعضی مواقع ، والدین ناخواسته و ناآگاهانه نه تنها محیط مساعدی را برای مطالعه فرزندان ایجاد نمی کنند، بلکه اصرار می ورزند دانش آموزان در محلی آکنده از سر و صدا و محرکهای مختلف مزاحم به انجام تکالیف بپردازند، ولی باید توجه داشت یادگیری در شرایطی بهتر صورت می گیرد که در آن محیط آرام است و محرکهای مزاحم ازجمله تلویزیون ، بازی سایر کودکان و سر و صداهای دیگر کمتر هستند. والدین با اجتناب از ترتیب دادن جشنها و مراسم مختلف یا شرکت در آنها در ایام امتحانات می توانند بر پیشرفت تحصیلی فرزندان خود تاثیر داشته باشند. والدین می توانند به جای خرید اشیای غیرضروری برای دانش آموزان ، کتابها و وسایل کمک آموزشی تهیه کنند تا از این طریق هم دانش آموزان اوقات فراغت خود را به خوبی بگذرانند و هم به یادگیری آنها کمک شود. متاسفانه در کشور ما، مطالعه کتابهای غیردرسی و کمک درسی کمتر متداول است ، در حالی که از طریق تهیه این گونه کتابها می توان کمک موثری به فرزندان کرد.           

فقر مالی

یکی از عوامل مهم افت تحصیلی کودک است ، که به طور غیرمستقیم بر پیشرفت درسی او موثر است. محروم ماندن از غذای سالم و کافی و نداشتن استراحت

لازم به علت فعالیت ها و کارهای غیردرسی برای جبران فقر مالی موجب عقب ماندگی درسی می شود. در کنار این موضوع ، می توان فقر فرهنگی و بی سوادی یا کم سوادی والدین ، فقدان والد یا والدین ، وجود مشاجره وناسازگاری بین والدین و در نهایت نحوه ارتباط دانش آموز با برادران و خواهران را هم در افت تحصیلی دخیل دانست.

درآموزش چه خبر است؟
گاهی علت افت تحصیلی یا شکست درسی دانش آموز را باید در مدرسه جستجو کرد. اهم عللی که می توان از این نظر مورد بررسی قرارداد، به شرح ذیل است.
شیوه تدریس معلم 
می توان گفت هر دانش آموز به شیوه خاصی مطالب درسی را درک و فرامی گیرد. وظیفه معلم است که با شناخت دانش آموزان و آگاهی از چگونگی کاربرد شیوه های مختلف تدریس مدل مناسبی برای تدریس انتخاب کند. گاهی علت افت تحصیلی دانش آموز این است که شیوه تدریس معلم مطابق روش یادگیری دانش آموز نیست.
برنامه درسی مدرسه
گاهی علت افت تحصیلی این است که برنامه درسی طراحی شده از طرف مدرسه مناسب نیست ؛ مثلا دروس نسبتا سخت را پشت سر هم و یا در ساعاتی گذاشته اند که عموما دانش آموزان خسته هستند.

انتظارات و پیش داوری های معلم 
معلم در اولین برخورد با شاگردان خود سعی می کند با پیشداوری خود آینده تحصیلی آنها را مجسم کند. مطالعات نشان داده است که این قضاوت ها بر میزان پیشرفت و یا شکست دانش آموز در دروس تاثیر دارد، به این صورت که اگر دانش آموزی که نمرات متوسط دارد به یک معلم معرفی کنیم و به او بگوییم تیزهوش است و نمرات درخشانی خواهد آورد؛ خود این دادن نگرش در ارتباط با معلم با دانش آموز تاثیر خواهد گذاشت و باعث پیشرفت درسی وی خواهد شد.نتیجه این که معلمان باید از پیش داوری بویژه از نوع منفی آن بپرهیزند، زیرا خود این امر منجر به شکست او خواهد شد.

شرایط فیزیکی کلاس
گرما یا سرمای بیش از حد کلاس ، نامناسب بودن نظافت و نور کلاس ، سر و صداهای غیرمعمول و تعداد بیش از حد دانش آموزان در کلاس ازجمله عواملی است که ممکن است مشکلات تحصیلی را در پی داشته باشند.
تعویض مکرر معلمان 
جابه جایی معلمان در طول سال تحصیلی و ناتوانی بعضی دانش آموزان به منظور سازگاری با روش تدریس و خصوصیات معلم ممکن است بویژه در مقاطع آموزشی پایین تر، منجر به افت تحصیلی شود. ارزیابی نادرست معلمان از عملکرد دانش آموزان ، کنترل نامناسب کلاس از سوی معلم ، فقدان وسایل کمک آموزشی ، کمبود کتب درسی ، عدم همکاری و ارتباط بین اولیا و مدرسه ، عدم وجود نظم و انضباط در کلاس و مدرسه و کمبود فضاهای آموزشی از دیگر علل موثر در افت تحصیلی دانش آموزان هستند. 
اثرات افت 
افت تحصیلی و مردودی را نمی توان فقط به عنوان یک مشکل فردی مورد توجه قرار داد؛ زیرا ابعاد و پیامدهای ناشی از آن بسیار فراتر و وسیع تر از مسائل شخصی و فردی است.افت تحصیلی را نباید نادیده گرفت ، زیرا از طرفی بین افت تحصیلی ، مردودی و ترک تحصیل رابطه وجود دارد. مطالعاتی که به بررسی ارتباط بین مردودی و ترک تحصیل در دوره ابتدایی پرداخته اند، همواره نشان داده اند اکثر دانش آموزانی که تجربه مردودی دارند، عاقبت مدرسه را رها می کنند. برخی محققان گزارش کرده اند ترک تحصیل کنندگان ۵ برابر بیشتر از دیگر دانش آموزان تجربه مردودی دارند. بنابراین اگر به طور جدی برای کاهش

 افت تحصیلی و نهایتا مردودی و ترک تحصیل اقدام شود، منابع جامعه خصوصا منابع انسانی، این گنجینه های ملی به هدر نخواهند رفت.
تلویزیون عامل افت تحصیلی بچه‌ها 
طبق مطالعات صورت گرفته، تلویزیون یکی از عواملی اصلی افت تحصیلی، چاقی و رفتارهای پرخاشگرانه بچه‌ها است. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پلیس، به نقل ازخبرگزاری”رویتر”، حاکی است، هرچه بیشتر بچه‌ها اوقات خود را به تماشای تلویزیون اختصاص دهند، از میزان کارآیی فعالیت‌های آموزشی آنها کاسته می‌شود. بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط موسسات روانپزشکی آمریکا، معلوم شد که تلویزیون بر رشد تحصیلی بچه‌ها کاملا نتیجه عکس دارد. به طوری

که در این گزارش آمده است، بچه‌هایی که دارای اتاق و تلویزیون شخصی می‌باشند، نسبت به بچه‌هایی که دارای اتاق و تلویزیون شخصی نمی‌باشند، در امتحانات استاندارد به دست آمده، از نمره کمتری برخوردار بوده‌اند. همچنین آمده است که کودکان زیر ۳ سالی که مدام به تماشای تلویزیون می‌پردازند، بعدها در تست‌های استاندارد صورت گرفته در مدارس، از نمره کمتری برخوردار می‌شوند. این درحالی است که طبق این بررسی، بسیاری از جوانانی که تمایل به تماشای بیش از حد تلویزیون دارند، حتی نمی‌توانند دوران دبیرستان خود را به پایان رسانده و یا وارد دانشگاه شوند.در این مطالعه آمده است که تماشای تلویزیون فقط می‌تواند در سنین ۳ الی ۵ سالگی آن هم تنها جهت افزایش مهارت خواندن و ارتقاء حافظه کوتاه مدت بچه‌ها موثر واقع شود.تماشای تلویزیون به هیچ وجه در درک مطلب و یا درک ریاضیات نمی‌تواند مفید واقع شود.

نحوه رفتار با سرکشی طبیعی نوجوان

وظیفه اصلی نوجوان در فرهنگ ما خارج شدن از زیر سلطه والدین است. قبل از رسیدن به نوجوانی میتوان روش ارتباط با والدین رابه تنهائی وابستگی ارتباطی دوران کودکی را ترک کرده و کنترل زندگی خود را به صورت مستقل بدست آورد . این فرایند با یک مقدار معینی از طغیان طبیعی مبارزه طلبی، نارضایتی، پریشانی ،بی قراری ودمدمی مزاجی همراه است. هیجانات معمولا در سطح بالائی نشان داده میشوند ونوسانات خلقی در این دوره معمولی است. سرکشی نوجوان معمولا در سن ۱۲ تا۱۴ سالگی شروع میشود . در بهترین شرایط محیطی برای حدودا دو سال ادامه پیدا میکند .البته غیر عادی نیست واین مرحله که برای ۴ سال می تواند دوام داشته باشد.

راه حل
راهبردهای زیر میتواند به شما و نوجوان در این دوره بحرانی کمک کند . با نوجوان خود به عنوان یک دوست بزرگسال رفتار کنید .در زمانیکه کودک شما ۱۲ ساله است کارهائی را با او شروع کنیدکه در رشد انواع ارتباطی با شما دوست دارد. وقتی که او یک بزرگسال است با او به روشی رفتار کنید که دوست دارید وقتی او بالغ شد آنگونه با شما برخورد کند . در واقع هدف رابطه متقابل ، حمایت و صمیمیت با هم است .تلاش در جهت آرامبخشی ، گفتگوی غیر جدی در طی فعالیتهای

تقسیم بندی شده مانند دوچرخه سواری ، پیاده روی ، خرید کردن ، بازی کردن ، رانندگی ، پختن ، کار کردن و موقع صرف غذا ،رفاقت با نوجوان شما تسلیم شدن رفتارها و ارزشهای شما با هدف کسب محبوبیت او نیست .هرچند تحسین و اعتماد دادن درساختن عزت نفس اوکمک میکند.تشخیص و تایید احساسات او با گوش دادن دقیق و تفسیر بدون قضاوت گفته های اوباشد. به خاطر داشته باشید که این گوش دادن به این معنی نیست که شما قصد دارید مشکلات نوجوان خود را حل کنید.روش رفاقت بهترین پایه برای امور خانوادگی است. از انتقاد در باره موضوعات ناموفق اجتناب کنید.
اغلب روابط منفی والد نوجوان به علت انتقاد زیاد والدین از نوجوانشان به وجود می آید .یک مقدار زیادی از رفتارهای اعتراضی ( که به صورت مخالفت جوئی است ) نوجوان صرفا انعکاس میل او برای همنوائی با گروه همسالان در تجارب جاری است .وارد شدن در گروه همسالان یکی از مراحل ضروری برای رشد نوجوان است .لباس پوشیدن ، گفتگو و فعالیتهای متفاوت از بزرگسالان به نوجوان شما برای احساس استقلال از شما کمک میکند . تلاش کنید که از انتقاد کردن در مورد لباس موی سر آرایش ، موسیقی دوستان ،تفریحات مورد علاقه ، دکور اتاق ،استفاده از وقت آزاد ، استفاده از پول ، بیان ، قیافه یا دین وفلسفه اجتناب کند. به نوجوان اجازه دهید در مقابل موانعی که اغلب به صورت آزمایشی در مقابل دیگر امور پیش می آید سرکشی نماید . مانند استفاده از دارو ، ولگردی ،دزدی از مغازه ها.تنها در صورتی مداخله کنید که رفتار نوجوان شما خیلی مضر ، نامشروع یا تجاوز از درستکار ی باشد . شما بیشتر در باره رفتارهای عجیب و نا آزموده صحبت کنید  که آنها برای مدت زیادی می خواهند پایدار بمانند . به نقشهای اجتماعی و آموزشهای مسئولیت پذیری خارج از خانه اجازه دهید. نوجوان شما از طریق آزمایش و خطا یاد بگیرد همانگونه که او تجربه میکند ، او میخواهد ،مسئولیت تصمیم و اقدام خود را به عهده بگیرد. والدین تنها در صورتی میتوانند با صدای بلند با او صحبت کنند که نوجوان برای انجام چیزهای خطرناک و غیر قانونی رفته است .در غیر این صورت آنها باید به او برای خود انضباطی خوداعتمادکنند.

اگر نوجوان شما عادت به کارهای بد دارد او میخواهد کار وشغلش را گم کند .اگر او یک فقیر را از دوستانش انتخاب میکند او میخواهد در میان مشکلات اعتماد شکسته شده خود را کسب کند .اگر او تمرینات سخت را برای یک ورزش انجام نمی دهد او میخواهد توسط تیم و معلم ورزش برای انجام بهتر کار تحت فشار قرار گیرد .اگر او در آمد و پول جیبی خود ر تلف میکند او میخواهد پولش را قبل از پایان ماه به پایان برساند .اگر نوجوان شما به صورت اتفاقی در باره مشکلاتش پرسید سعی کنید با ملاطفت و همدلی و به صورت خلاصه و بیطرفانه برای او توضیح دهید . پرسش از بعضی سوالات در باره افکاری که در باره ریسکهای اصلی است سوال میکنند .پس تذکراتتان را با یک توضیحی همانند آیا آنچه که شما فکر میکردید بهتر است  پایان دهید .نوجوانان نیاز دارند تا فرصتی  برای یاد گیری اشتباهاتشان قبل از اینکه آنها خانه را ترک کنند داشته باشندو بتوانند مشکلات خود را بدون حضور یک سیستم همیشه حمایت کننده حل کنند .قوانین منزل و عواقب شکستن آنها را برای او روشن کنید ‌. توضیح دهید شما حق دارید و مسولیت دارید که برای منزل و دارائیهایتان قوانینی بسازید. نوشتن آنها از سوء تفاهم جلوگیری میکند .علائق نوجوان میتواند دراتاق خودش تحمل شود. شما میتوانید صدای بلند موسیقی و آمدن صدای تلفن را بعد از ساعت ۱۰ شب ممنوع کنید .این دخالت کردن در جهت هماهنگی و یا خوابیدن دیگران است .شما باید به دوستان نوجوانتان در خانه خوش آمد بگوئید اما قوانین اساسی را در باره مهمانی و جائیکه آنها میتوانند بروند توضیح دهید. نوجوان میتواند  مسئولیت پاک کردن اتاق خودش را و شستن ظرفها و اتو کردن لباسهایش رابه عهده بگیرد. . شما باید بر پاکیزه بودن لباسها و دوش گرفتن کافی برای جلوگیری از بوی بدن تاکید کنید . شما باید تصمیم بگیرید که ماشینتان، دوچرخه تان دوربینتان رادیو ، تلویزیودن لباسها یا دیگر وسایل را به نوجوانتان قرض بدهید .به همین دلیل نتیجه شکستن قوانین منزل شما از دست دادن تلفن ، تلویزیون ، و امانت ندان ماشین میشود .کار کردن برای پول برای جبران و جایگزینی خسارت شرطی است که اغلب مناسب است .
استفاده از گفتگوی خانوادگی برای بحث در باره قوانین منزل

بعضی از خانواده ها در می یابند که نشست کوتاه  بعد از نهار ویک بار در هفته مفیداست. در این زمان نوجوان میتواند در باره تغییرات در قوانین منزل یا رشد مسائل خانواده که علت مشکلات هستند نظر دهد .شما اغلب میتوانید مسائلی را که به شما ارتباط داردرا رشد دهید همانند درخواستهای شما برای کمتر بیرون رفتن او از خانه و اینکه شما نیاز به بحث در مورد کمک کردن به او دارید. اتحاد خانواده اگر به صورت دمکراتیک باشد اغلب کارکرد بهتری دارد.هدف از مذاکره یک پیروزی دو جانبه در فضائی که هیچ کس در آن احساس تقصیر و گناه نکند است . به نوجوانی که در حالت بد خلقی است فرصت بدهیدودرپایان اگرمی خواهیم دانش آموزی موفق داشته باشیم بایدبه سلامت جسم وروان آنهابطورهمزمان توجه کنیم ومانع مشکلاتی شویم که ازدوران کودکی درآنان درونی شود.

(جکینز و اسمیت ، ۱۹۹۱).

     

اسفند 18 1397

چهارشنبه‌سوزی!!!!!!

چهارشنبه‌سوزی!!!!!!

پيشگيري از حوادث تلخی مانند حوادث چهارشنبه سوری، مستلزم ارتقای فرهنگ

ایمني است و فرهنگ ایمنی بر سه اصل استوار است: آگاهي، آموزش و الزام. بسياری

از والدین، بدون آگاهسازی و آموزش مناسب فرزندانشان، سراغ سومين اصل (الزام)

ميروند و سعی میكنند با توسل به زور و اجبار، آنها را از كاري منع یا به كاری ترغيب

كنند ولی این شيوه معمولا با شکست همراه است. آگاهسازی و آموزش نوجوانان و

جوانان ضرورت دارد و در روند این آگاهسازی باید به شخصيت آنها احترام گذاشت و از

جریحهدار كردن غرورشان پرهيز كرد. راه ایمنی از آموزش میگذرد و پيش شرط آموزش،

آگاهی است. آگاهی از خطرهای چهارشنبه سوری و شيوه مقابله با این خطرها احتمال

بروز حوادث تلخ را در آخرین ماه سال كاهش خواهد داد.

چهارشنبه سوری و خطر سوختگی

شایعترین حادثهای كه در چهارشنبه سوري رخ میدهد، سوختگي درجه یك (سطحي)

است ولی سوختگيهای درجه دو (شدید) و درجه سه (شدیدترین نوع سوختگي) نيز

در حوادث چهارشنبه سوری، زیاد دیده میشود. درد، تورم، تاول و قرمزي پوست از

مهمترین نشانه های سوختگی هستند. در ميان نواحی مختلف بدن معمولا سوختگي

دست از بقيه شایعتر است و پس از آن، سوختگی صورت و تنه. قطع عضو و عفونت

ثانویه، دو عارضه خطرناك از ميان عوارض زودرس سوختگی اند و اختلال اعصاب و

روان، به ویژه افسردگی، یکی از عوارض دیررس سوختگي. اگر شدت سوختگي خيلی

زیاد باشد، حتي گاهی ممکن است كار مصدوم به مرگ نيز بينجامد.

خطر سوختگی و  7توصیه

اگر در این ایام، با مصدومی مواجهه داشتيد كه دچار سوختگي ناشی از مواد محترقه

شده بود، از توصيه های زیر كمك بگيرید:

  • مصدوم را آرام كنيد و شرایط عمومي او را ارزیابی كنيد. از باز بودن راههاي هوایي و تنفس طبيعی او مطمئن شوید. صدایش بزنيد یا تکانش بدهيد تا از هوشيار

بودنش اطمينان حاصل كنيد. اگر بيهوش است، سر او را عقب بکشيد تا زبانش باعث

انسداد راههاي هوایي اش نشود.

  • محل سوختگي را با آب سرد و تميز، حداقل به مدت 10دقيقه، بشویيد و انگشتر،النگو، كمربند، ساعت، زیورآلات و وسایل تنگ و فشارنده را خارج كنيد.
  • اگر لباس مصدوم روی عضو سوخته را پوشانده، آن را از بدنش خارج كنيد و اگرلباسش به پوست ناحيه سوخته چسبيده است، دورتادور آن را تا محل چسبيده به بدن قيچي كنيد.
  • تاولها را نتركانيد چون آنها مانند پانسمانی مناسب در محل سوختگي عمل میكنند و آن ناحيه را از آلودگيهاي محيطي در امان نگه ميدارند. فقط درصورتي باید محل سوختگي را به طور كامل پاكسازي كرد كه سوختگي شيميایي اتفاق افتاده باشد اما این پاكسازي هم صرفا باید به وسيله پزشکان و در شرایط استریل انجام شود.
  • با گاز استریل یا یك پارچه تميز بدون كرك، محل سوختگي را آرام بپوشانيد و هرگز از خميردندان، سيبزميني رندهشده و روغن براي تسکين درد و بهبود سوختگي استفاده نکنيد.
  • براي درمان و پانسمان سوختگی باید به یك مركز بهداشتي یا درمانگاه مراجعه

كنيد. در سوختگیهای سطحی ميتوانيد با استفاده از پمادهاي سوختگي و پوشاندن محل سوختگي با یك پارچه تميز یا گاز استریل، اقدام كمکي اوليه را انجام دهيد تا در زمان مناسب، مصدوم را به مركز درماني برسانيد اما در سوختگيهای شدید و عميق باید بلافاصله با اورژانس ( )115تماس بگيرید.

  • نواحی تناسلي، انگشتان، كف دست، صورت، مخاطها و چشم از قسمتهاي بسيار مهم بدن هستند كه حتي سوختگيهاي كوچك آنها هم باید به وسيله پزشك معاینه و درمان شود، بنابراین اگر با كوچكترین سوختگي در این نواحي مواجه شده اید، بلافاصله مصدوم را راي معاینه و درمان به مركز درماني برسانيد.

چهارشنبه سوری و خطر نابينایی

اصابت تركشهاي ناشي از انفجار مواد محترقه به چشم، باعث بروز آسيبهایی در ناحيه پلك و چشم میشود و گاهی حتی به نابينایی میانجامد. مراجعه سریع به چشم پزشك، در صورت  رخورد هر شيئي به چشم، شدت ضایعه را كاهش میدهد. درموارد خفيف، با انجام مراقبتهاي طبي یا انجام اعمال جراحي معمولا ميتوان بينایي فرد را بازگرداند ولي متاسفانه در موارد شدید، گاهی چارهاي جز تخليه چشم باقي نميماند.

خطر نابينایی و  4توصیه

اگر در این ایام، با مصدومی مواجهه داشتيد كه دچار آسيبهای چشمی ناشی از حوادث چهارشنبه سوری شده بود، از توصيه های زیر كمك بگيرید:

  • چشمها و پلكهای مصدوم را نماليد و در اولين فرصت به اورژانس چشم پزشکي مراجعه كنيد زیرا گاهي آسيبهاي چشمي در مراحل اوليه علایم زیادي ندارند و ظاهر بدي ایجاد نميكنند ولی ميتوانند عواقب ناگواري داشته باشند.
  • چشم آسيب دیده را با یك وسيله در دسترس (مانند ليوان یكبارمصرف یا مقوایي كه به شکل مخروط درآمده) بپوشانيد اما دستمال، پنبه یا گاز را روي چشم قرارندهيد.
  • از هيچ پماد و قطره چشمي استفاده نکنيد و چشمها را نشویيد زیرا گاهی همين كارها ممکن است آسيبهای چشمی را تشدید كند.
  • تا رسيدن به اورژانس چشم پزشکي از مصرف هر گونه مسکن خودداري كنيد و به مصدوم مواد غذایي ندهيد تا در صورت نياز به جراحي، بتوان در اولين فرصت، این كار را انجام داد.

 

چهارشنبه سوری و خطر انفجار

ترس ناشی از صدای انفجار، یکي از مشکلات رایج چهارشنبهسوری است كه گاهی میتواند با

تظاهراتی مانند از حال رفتن یا احساس درد در بخشی از بدن، به ویژه قفسه سينه، همراه باشد.

این ترس معمولا در كودكان، سالمندان و زنان باردار با عواقب جدیتری همراه است. همچنين

افرادي كه به بيماريهاي قلبي مبتلا هستند، گاهی ممکن است در اثر شوك ناشی از شنيدن

این قبيل صداهای غيرمنتظره، دچار حمله قلبي شوند.

خطر انفجار و  2توصیه

اگر میخواهيد از این قبيل عوارض چهارشنبهسوری در امان باشيد یا اگر میخواهيد به كمك

مصدومی كه در اثر سروصداهای شدید و ناگهانی چهارشنبهسوری از حال رفته، كنيد؛ میتوانيد از توصيه های زیر كمك بگيرید:

  • شاید ایمنترین توصيه به تمام خانوادههایي كه دوست ندارند با چنين عوارضی روبه رو شوند، این باشد كه چهارشنبه آخر سال را در جایی كه مطمئن اند كمتر درمعرض این قبيل سروصداها قرار ميگيرد، بگذرانند یا از گوشگيرهاي مناسب براي كاهش صداهاي دریافتي (به خصوص براي زنان باردار، كودكان و سالمندان) استفاده كنند.
  • اگر فرد مبتلا به بيماري قلبي با شنيدن صداي نارنجك یا ترقه از هوش رفت و به زمين افتاد، او را زیاد حركت ندهيد و از اورژانس یا افراد خبره براي بهبود وضعيت او كمك گيرید. سپس مصدوم را در اولين فرصت به نزدیكترین بيمارستان یا مركزدرماني برسانيد.

چهارشنبه سوری و خطرهای دیگر

چهارشنبه سوری، علاوه بر خطرهای رایجی كه ذكر شد، خطرهای دیگری هم دارد.تركيباتی مانند نيترات پتاسيم، كلرات باریم، آرسنيك و پركلرات پتاسيم كه در مواد محترقه و منفجره به كار میروند، وقتی با اكسيژن یا كربن تركيب شوند، بسيار خطرناك میشوند و میتوانند عوارض شدیدی به دنبال داشته باشند؛ از عوارض پوستي گرفته تاعوارض تنفسی و خوني. مثلا تماس با تركيبات نيتراته معمولا با عوارض پوستي همراه است. تركيبات ذوب شده نيترات پتاسيم و سدیم نيز ميتوانند سوختگيهاي شدیدي به وجود بياورند و منجر به بروز سردرد، سرگيجه، كاهش عمق تنفس و خستگی شدید شوند. استنشاق تركيبات سولفوره نيز میتواند به عوارض تنفسي منجر شود. اگر پوستتان نيز با این قبيل تركيبات آلوده شد، باید بلافاصله آن را با آب فراوان بشویيد و

به یك مركز درماني مراجعه كنيد وبه یك مركز درماني مراجعه كنيد.

نقش رسانه ها و  10توصيه

نقش رسانه ها در كاستن از حوادث تلخ چهارشنبه سوری، انکارناپذیر است. اگر رسانه ها در طول سال، در امر آگاهی بخشی و آموزش به خوبی ایفای نقش كنند، احتمال بروز حوادث مرگبار در ین ایام كاهش مییابد. توصيه های زیر، مشتی نمونه خروارند كه اگر به درستی و به شيوه های مناسبی به كودكان، نوجوانان و جوانان ارائه شوند، میتوانند آمار تلخی های آخر سال را به حداقل برسانند:

  • وجود یك كپسول آتشنشاني پودري در حوالی محوطهای كه در آن آتش روشن كرده اید، ضروري است. ضمن این كه قبل از ترك محل، حتما باید از خاموش بودن آتش اطمينان حاصل كنيد و توسط آب، باقيمانده آتش را كاملا سرد كنيد و جمع آوري نمایيد.
  • از نگهداری ترقهها و سایر مواد محترقه در منزل پرهيز كنيد و از آتش بازي در مجاورت وسایل نقليه ای كه حامل بنزین و مواد سوختني هستند، اكيدا بپرهيزید.
  • از ریختن مواد سریعالاشتغالی مانند نفت و بنزین بر روي آتش بپرهيزید و از حمل مواد محترقه و آتشگير و انفجاري، حتي به مقادیر بسيار كم، در جيب لباس وكيف خودداري كنيد.
  • از پرتاب فشفشه و موشك بر روي شاخههای درختان، پشت بام و بالکن منازل خودداري كنيد و در صورت بروز هرگونه حریق یا حادثه ای، ضمن حفظ خونسردي، در اسرع وقت با 125تماس بگيرید و نوع حادثه و نشاني دقيق محل حادثه را اطلاع دهيد.
  • وقتی از فشفشه استفاده میكنيد، دستانتان را باز نگه دارید و جلوي صورتتان بگيرید تا دچار سوختگي دست نشوید و از انداختن ظروف تحت فشار (كپسولها و اسپريهاي حشره كش) به درون آتش اكيدا خودداري كنيد؛ چراكه این ظروف به علت دارا بودن خاصيت انفجاري، ممکن است ذرات را به سمت خودتان پرتاب كنند و به چشمهایتان آسيب برسانند.
  • از آتش زدن لاستيك، هيزم و كارتن خالي در واحدهاي مسکوني یا در معابر، كوچه و خيابان خودداري كنيد؛ چرا كه در چنين شرایطی، با تشدید آلودگي هوا، خودتان و اطرافيانتان را در معرض آسيبهای تنفسی قرار میدهيد.
  • هرگز مواد منفجره و محترقه را به طرف افراد دیگر پرتاب نکنيد و به هيچ عنوان، این مواد را در ظروف شيشهاي یا فلزي قرار ندهيد چون در صورت انفجار، ذرات شيشه یا فلز، به اطراف پرتاب شده و باعث آسيبهای شدید خواهند شد. ضمنا هرگز از ماده محترقه و منفجرهاي كه یك بار استفاده شده، دوباره استفاده نکنيد.
  • هرگز آتش را در معابر باریك و در مجاورت پستهاي برق یا ایستگاههاي تقليل فشار گاز و پاركينگهاي عمومي بر پا نکنيد و از برپایي آتشهاي حجيم و غيرقابل مهار نيز خودداري كنيد.
  • ترقه بازي و فشفشه اگرچه ظاهرا بيخطرند، ولی اگر به نقاط خاصی از بدن (به

ویژه صورت) اصابت كنند، باعث آسيب دیدگيهای شدید (و گاهی غيرقابل برگشت)ميشوند.

  • اگر خدای نکرده دچار سوختگی شدید، از دویدن خودداري كنيد و بلافاصله برروي زمين بغلتيد. یادتان باشد كه پتو وسيله مناسبي است براي خاموش كردن فردي كه لباسش آتش گرفته. آب هم همينطور. ولي هرگز از كپسول آتشنشاني برای خاموش كردن مصدومی كه آتش گرفته، استفاده نکنيد.

 

نقش والدین و  5توصیه:

والدین در پيشگيري از حوادث چهارشنبه سوری، نقش مهمي دارند. آنها میتوانندكودكان و نوجوانان خود را با خطرهای آتشبازی آشنا كنند و به آنها بفهمانند كه درمقابل مواد محترقه و منفجره، چقدر آسيب پذیرند. بيان برخی از تجربيات ناگوار گذشته میتواند سودمند باشد و بچه ها را هوشيارتر كند. این هشدارها حتی اگر تکراري باشند،خالی از فایده نيستند. والدین میتوانند با توجه به توصيههای زیر و به كاربستن آنها احتمال بروز حوادث تلخ چهارشنبه سوری را كاهش دهند:

  • بيشتر كودكان، معمولا به دور از چشم والدین، مواد محترقه و منفجره را خریداري

و در جيب، كيف یا كمد اتاق پنهان ميكنند اما این مواد، به دليل درجه آتشگيري پایين، معمولا زود مشتعل ميشوند و گاهی خسارات جبران ناپذیری به بار ميآورند. والدین باید علاوه بر توضيح عوارض این مواد آتش زا، با نظارت دقيق بر پول توجيبي كودكان و نحوه هزینه كرد آن در این ایام، نظارت بيشتری بر رفتار و وسایل فرزندشان داشته باشند و مواد سوختني و آتشزا را از دسترس آنها خارج كنند.

  • چهارشنبه سوري، سطحي از هيجان را در بيشتر كودكان و نوجوانان ایجاد ميكند

كه برای آنها خوشایند و لذت بخش است و به همين دليل، ما به عنوان پدر یا مادر، معمولا به سختی ميتوانيم فرزندمان را به كلی از این تجربه هيجانی بازداریم اما ميتوانيم هيجان آنها را تعدیل و رفتارشان را مدیریت كنيم و شرایطي فراهم كنيم كه چهارشنبه سوری براي آنها امن تر شود.

  • یکی از راههای امن سازی چهارشنبه سوری، این است كه خطرهای بالقوه این ایام را به خوبی براي فرزندمان توضيح دهيم و قوانين و چارچوبهای تربيتی مان را به او یادآوری كنيم. اگر كودك با ما همکاري كرد، جواب او پاداش و تشویق است؛ اما اگر او را منع كردیم و نپذیرفت، باید برایش شرط بگذاریم و بهترین شرط این است كه خودمان هم كنار او حضور داشته باشيم و بر رفتارهایش نظارت كنيم تا خطری تهدیدش نکند. اگر به هر دليلی چنين امکانی برایمان فراهم نيست، باید لااقل یك فرد بالغ مورداعتماد را همراه كودكمان بفرستيم.
  • كبریت و مواد آتش زا مانند نفت و بنزین باید خارج از دسترس كودكان نگهداری شود و هرگز نباید به كودك اجازه داد با آتش زدن بوته، هيزم و امثال اینها در محيط خانه یا پاركينگ، جان خود و دیگران را به مخاطره بيندازد.
  • در پایان شب، بقایاي مواد آتش بازي را به سرعت جمع نکنيد و حتما براي این كار،

لااقل  15تا  20دقيقه صبر كنيد و بعد از این مدت، آنها را در یك سطل آب بریزید و دور بيندازید. قبل از ترك محل، حتما از خاموش شدن آتش مطمئن شوید.

 

اسفند 14 1397