چهارشنبه, 03 دی 1399 09:37

سوالات رایج و آنچه باید در مورد واکسن و واکسیناسیون کرونا بدانیم-قسمت دوم

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

آیا واکسن ها در طی مراحل ساخت روی تعدادی از انسان ها آزمایش می شوند؟

بله. همه داروها و واکسن ها باید برای اثبات اثربخشی و بی خطر بودن بعد از طی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، وارد مرحله مطالعات انسانی و آزمایش روی تعدادی از انسان ها شوند. این مطالعات معمولا در 3 مرحله انجام می شود و تعداد افراد داوطلب از جمعیت محدود 30 تا 50 نفر در مرحله اول بتدریج تا 20 تا 40 هزار نفر در مرحله سوم ادامه می یابد. اساسا دارو و یا واکسنی که روی انسان آزمایش نشده باشد هیچ اطمینانی از اثربخشی و بی خطری آن وجود ندارد و به هیچوجه اجازه توزیع و مصرف پیدا نخواهد کرد.

 

آیا واکسیناسیون برای افراد خطر آفرین است و عوارضی دارد؟

بر خلاف داروها که در افراد بیمار استفاده می شوند، واکسن ها معمولا  فراورده هایی هستند که در افرادی که تاکنون مبتلا به ان بیماری هدف خاص نشده اند ، استفاده می شوند تا در آینده یا مبتلا به آن بیماری نشده یا اگر مبتلا        شدند ، انواع خیلی خفیف آن را مبتلا شوند . لذا تلاش می شود که  کمترین میزان خطر و عوارض را برای گیرندگان واکسن داشته باشند. در طی مطالعات بالینی، بی خطری  و اثربخشی واکسن ها بدقت مورد بررسی قرار می گیرد. پروتکل های دقیق و ضوابط فنی پیچیده بر فرایند تولید واکسن اعمال می شود تا حداکثر اطمینان از تولید واکسن موثر و بی خطر فراهم شود.

نکته ای که باید در نظر داشت این است که واکسن سبب تحریک سیستم ایمنی انسان می شود لذا همین امر سبب بروز برخی واکنش های ناخواسته و یا عوارض پس از واکسیناسیون می شود. شایعترین عوارض پس از واکسیناسیون عبارتند از تب، درد، قرمزی و سفتی مختصر محل تزریق. خوشبختانه این عوارض معمولا بسیار زودگذر و خودبخود بهبودیابنده هستند. موضوع مهم که باید در استفاده از واکسن ها توجه نماییم این است که فوائد آنها در حفظ سلامت ما صدها برابر احتمال عوارض احتمالی واکسیناسیون و یا خطر انجام ندادن واکسیناسیون و ابتلا به بیماری است.

در موارد خیلی نادر ممکن است برخی عوارض با شدت بیشتر هم رخ دهد که ممکن است علت برخی از آنها مرتبط با واکسن باشند ولیکن باید توجه کرد که در صورت عدم استفاده از واکسن، خطرات و عوارض بیماری بسیار شدیدتر و بیشتر است. از عوارض بسیار نادر می توان به احتمال بروزواکنش حساسیتی شدید (آنافیلاکسی) اشاره کرد که قابل پیش بینی نیست و بر حسب اتفاق ممکن است بدنیال مصرف هر نوع ماده غذایی و یا دارویی رخ دهد. به طور متوسط احتمال بروز این عارضه یک در یک میلیون نفر رخ می دهد که عموما در دقایق اول بعد از دریافت دارو یا واکسن رخ می دهد. به همین علت به افراد توصیه می شود حدود 15 تا 20 دقیقه بعد از واکسیناسیون در محل مرکز بمانند.

 

آیا وزارت بهداشت روشی برای بررسی و پیگیری عوارض احتمالی واکسیناسیون دارد؟

بله، دستورالعمل مراقبت از عوارض احتمالی بعد از واکسیناسیون در همه دانشکاههای علوم پزشکی به کارکنان بهداشتی آموزش داده شده است و هر گونه عوارض احتمالی ثبت و بر حسب شدت آن مورد بررسی قرار می گیرد تا رابطه علیتی آن با واکسیناسیون بررسی شود. بسیاری از موارد عوارض جدی که منجر به بستری در بیمارستان     می شوند ارتباطی به واکسیناسیون ندارند.

 

آیا نگرانی از بروز عوارض واکسیناسیون در مورد واکسن کرونا زیاد است؟

 در مورد واکسیناسیون کرونا باید توجه کرد که نگرانی ها ی مردم و جامعه پزشکی به دلایل زیر زیاد است: اولا واکسن جدید است و هنوز در کشورهای مختلف میلیونها دوز آن استفاده نشده و اطلاعات وسیعی در مورد عوارض احتمالی آن در استفاده وسیع میلیونها نفر وجود ندارد. ثانیا واکسیناسیون کرونا جمعیت زیادی را در طی مدت نسبتا کوتاهی تحت پوشش خواهد برد مثلا 10 میلیون نفر طی یک دوره دو ماهه واکسن تزریق می کنند لذا ممکن است عوارض خیلی نادر که در هر صد هزار نفر یک مورد هم بروز کند ممکن است به شکل تجمعی بروز کرده و نگرانی ایجاد نماید. ثالثا گروههایی که واکسن کرونا دریافت می کنند در بسیاری از اوقات افرادی هستند که دارای بیماریهای زمینه ای پرخطر هستند و یا از افراد سالمند هستند که به طور معمول در ریسک بالاتر بروز بیماریهای مختلف و بستری شدن در بیمارستان هستند. حال وقتی این جمعیت را در تعداد وسیع و دوره زمانی کوتاه واکسن تزریق نماییم هر بیماری که در اینها بروز کند و منجر به بستری در بیمارستان شود ممکن است مردم را نگران عوارض ناشی از واکسیناسیون نماید. این رویداد گریز ناپذیر است ،اما در مورد واکسن های COVID-19 در اکثریت کسانی که این واکسن ها را دریافت کرده اند ، تاکنون عارضه شدیدی گزارش نشده است.

 

چه اقداماتی برای تامین واکسن کرونای مورد نیاز کشور انجام شده است؟

تلاش برای عضویت در شبکه بین المللی تسهیل دسترسی به واکسن کرونا که به کواوکس معروف است. هدف این سازو کار دسترسی عادلانه کشورها تا سطح 20درصد جمعیت هر کشور به واکسن تا انتهای سال 2021 میلادی است. البته پیگیری عقد قرارداد مستقیم با شرکت های تولید کننده واکسن در کشورهای مختلف هم در دست اقدام است.

در کنار تلاش های فوق محققین داخلی نیز در حال تلاش برای ساخت و تولید واکسن کرونا هستند که تا ابتدای دی ماه 1399 یک شرکت مطالعه بالینی در فاز اول را شروع کرده است و اگر مراحل مطالعه همگی با موفقیت به پیش برود ممکن است در انتهای فصل بهار امکان دسترسی به واکسن داخلی نیز میسر باشد. انتظار می رود تا نیمه دی ماه 1399 حداقل یک تولید کننده داخلی دیگر مجوز آغاز مطالعه بالینی در انسان را دریافت نماید.

 

آیا همه افراد کشور باید واکسن کرونا بزنند؟

هر چه تعداد بیشتری از مردم واکسن دریافت کنند سبب پاک شدن سریعتر کشور از بیماری و کاهش خطر بیماری کروناویروس می شود. در شرایط واقعی بدلیل محدودیت منابع واکسن، امکان واکسن زدن همه افراد در کشورهای مختلف دنیا و ایران وجود ندارد ولی اگر بیش از 70درصد جامعه نسبت به بیماری مصون شوند خودبخود سبب کاهش انتقال ویروس بیماری شده و حتی افرادیکه واکسن نزده باشند نیز از واکسیناسیون سایرین به شکل غیر مستقیم سود خواهند برد.

 

آیا تنها راه پیشگیری از بیماری کرونا واکسیناسیون است؟

خیر. در طی ماههای گذشته نشان داده شده که رعایت توصیه های بهداشتی مانند  استفاده از ماسک مناسب،  رعایت نکات بهداشتی در محل زندگی ، فاصله گذاری اجتماعی و پرهیز از اجتماعات و شستن دستها تا حد بسیار زیادی در پیشگیری از ابتلا به کرونا موثر بوده اند ولی باید توجه کرد که ادامه این راهها عملا زندگی مردم را با مشکل جدی مواجه ساخته و لطمات اقتصادی فراوان به همراه داشته است. علاوه بر این محدودیت های فوق از نظر ارتباطات عاطفی و سلامت روانی خانواده ها نیز آسیب زیادی ایجاد کرده است و مشخص است که این روشها را نمی توان چند سال ادامه داد و لذا با واکسیناسیون امید می رود که در طی چند ماه بتوان به زندگی معمولی برگشت.

 

چه افرادی از نظر ابتلا به بیماری کرونا پر خطر هستند؟

بررسی اطلاعات ماههای قبل در سراسر دنیا و همچنین کشور خودمان نشان می دهد که گرچه همه افراد و همه       گروه های سنی و شغلی در معرض ابتلا و عوارض بیماری کروناویروس هستند ولی برخی افراد در صورت ابتلا به بیماری دچار فرم شدیدتر می شوند و میزان بستری شدن و یا مرگ در آنها بیشتر است مثل افراد بالای 65 سال و یا افرادی که دچار چاقی مفرط ،  برخی بیماری های قلبی عروقی، ریوی مزمن، سرطان ها و یا دیابت هستند .  در برخی مشاغل نیز احتمال مواجهه با ویروس عامل بیماری در آن ها خیلی زیاد تر از دیگران است مثل افرادی که در محیط کوچک بسته کار می کنند و در تماس زیاد با تعداد زیادی از مردم هستند و تهویه کافی در محیط کارشان وجود ندارد. افراد شاغل در کارهای بهداشتی درمانی بدلیل مراجعه بیماران در معرض خطر 7 برابر بیشتر نسبت به سایر مردم هستند.

 

آیا دریافت واکسن کرونا، بر حسب زمانبندی و اولویت بندی افراد پر خطر خواهد بود؟

بله قطعا همینطور خواهد بود. گروههای اولویت دار دریافت واکسن، بخش قابل توجهی از جمعیت هر کشور را تشکیل می دهند و در ایران نیز جمع افراد سالمند و مبتلا به بیماریهای زمینه ای خاص و گروههای شغلی بهداشتی درمانی و سایر مشاغل پر خطر جمعیتی نزدیک به 30 میلیون نفر را تشکیل می دهند. با توجه به اینکه تولید و توزیع واکسن در دنیا بتدریج افزایش می یابد لذا در ابتدای امر امکان تامین واکسن برای مثلا 30 میلیون نفر فراهم نخواهد بود. واکسن های کرونا عموما باید دو نوبت تزریق شوند یعنی حداقل60 میلیون دوز واکسن برای واکسیناسیون 30 میلیون نفر لازم است. مسلما این تعداد واکسن طی یک محموله وارد کشور نخواهد شد و در چند محموله متوالی و با فواصل زمانی چند ماهه تامین خواهد شد. لذا باید یک برنامه زمانبندی برای اینکه اولین افرادیکه در اولویت دریافت واکسن هستند تهیه شود و بر حسب ورود تدریجی واکسن افرادیکه در بالاترین اولویت ها هستند بتدریج مراجعه و واکسن تزریق نمایند.

از طرف دیگر حتی اگر در مثال بالا تعداد 60 میلیون دوز واکسن مورد نیاز در یک زمان هم فراهم شده و در داخل کشور فراهم باشد از نظر اجرایی امکان اینکه 30 میلیون نفر در طی 4 یا 5 روز واکسن دریافت کنند نخواهد بود پس حتی در فرض این شرایط نیز دولت باید برنامه زمانبندی برای مراجعه گروههای اولویت دار بر حسب اولویت بندی نماید تا از ادحام بی مورد در مراکز واکسیناسیون جلوگیری شود.

 

آیا همه کشورها واکسیناسیون کرونا را بر اساس اولویت بندی انجام می دهند؟

قطعا به همین شکل عمل می شود. بدلیل اینکه واکسن بتدریج تولید و توزیع می شود و به همین علت اولویت بندی و مراجعه تدریجی افراد بر حسب میزان اولویت و پر خطر بودن یک اصل قطعی است که در همه کشورهای دنیا انجام می شود. حتی اگر کشوری برنامه واکسیناسیون سراسری برای همه جمعیتش را هم داشته باشد قطعا ابتدا از گروههایی شروع می کند که در درجه بالاتری از خطر ابتلا قرار دارند.

 

چه مراکزی برای انجام واکسیناسیون کرونا اقدام خواهند کرد؟

در همه پایگاههای بهداشتی سراسر کشور خدمات واکسیناسیون کرونا برای افراد و جمعیت های پر خطر حسب  اولویت های اعلام شده و با اطلاع رسانی وسیع از طریق همه رسانه های عمومی، انجام خواهد شد. در برخی از      مکان های تجمعی نیز حسب اولویت بندی یاد شده، تیم های بهداشتی در محل حضور خواهند یافت مکان هایی مانند مراکز نگهداری سالمندان و یا مراکز نگهداری معلولین جسمی یا ذهنی.

 

آیا واکسن کرونا بیش از یک نوبت زده می شود؟

اکثر واکسن های کرونا بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی تولید کنندگان واکسن در 2 نوبت به فاصله 2 تا 4 هفته تزریق می شوند.

 

آیا کسانی که واکسن کرونا می زنند باید سالیانه دوباره واکسن کرونا بزنند؟

در این زمینه هنوز اطلاعات کمی در دست است و نمی توان اظهار نظر کرد لذا باید منتظر بررسی های بیشتر محققین در این زمینه باشیم.

 

آیا اگر کسی مبتلا به بیماری کرونا در ماههای قبل شده باشد باز هم باید واکسن بزند؟

با توجه به اینکه خیلی از افراد مبتلا شده از نظر علایم بالینی به فرم خفیف آن مبتلا شده اند و ممکن است از ابتلای خودشان مطلع هم نباشند لذا بررسی سوابق از نظر ابتلای قبلی ضروری نیست. از طرف دیگر نتایج اولیه بررسی محققین نشان داده افرادیکه به فرم خفیف بیماری مبتلا می شوند ، آنتی بادی های محافظتی مدت کمتری در خونشان باقی می ماند و ممکن است مجدد در معرض خطر ابتلا باشند. در نهایت دریافت واکسن در افرادی که سابقه ابتلا داشته باشند بر اساس اطلاعات علمی موجود مشکلی برای فرد ایجاد نمی کند و فقط سبب تقویت پاسخ ایمنی و مصونیت فرد می شود. لذا بهتر است این افراد نیز واکسن دریافت نمایند.

 

آیا واکسیناسیون کرونا در سوابق بهداشتی افراد ثبت می شود؟

بله. بر اساس برنامه ریزی وزارت بهداشت و با توجه به زیر ساخت های پرونده الکترونیک سلامت که در سال های اخیر برقرار شده است همه داده های واکسیناسیون افراد در سامانه های الکترونیکی مربوط به سلامت افراد ثبت و ذخیره می شود.

 

اگر برای سفرهای بین المللی نیاز به گواهی واکسیناسیون باشد، چگونه اقدام خواهد شد؟

این افراد به مراکز بهداشت شهرستان محل سکونت خود مراجعه و ضمن اعلام درخواست خود گواهی واکسیناسیون کرونا دریافت می نمایند.

 

آیا فردیکه واکسن می زند می تواند بلافاصله ماسک زدن و سایر اقدامات پیشگیرانه را کنار بگذارد؟

خیر. اولا برای ایجاد ایمنی کافی باید دو نوبت واکسن به فاصله 2 تا 4 هفته تزریق شود و مدت زمان تحریک و پاسخ مطلوب سیستم ایمنی هم حدود دو هفته بعد از واکسن خواهد بود لذا تا 6 هفته بعد از تزریق اولین نوبت واکسن هنوز ایمنی کافی ایجاد نشده است. ثانیا به دلیل جدید بودن واکسن های کرونا توصیه می شود تا زمانی که مطالعات محققین اطمینان کافی را از نظر عدم نیاز به ماسک زدن را ثابت نکرده (احتمالا تا اوایل بهار 1400) افرادی که واکسن می زنند هم برای احتیاط، توصیه های پیشگیرانه عمومی را  رعایت نمایند.

 

خواندن 415 دفعه

تماس با ما

سایت های مفید

7820135
امروز
دیروز
این هفته
هفته قبل
این ماه
ماه قبل
کل بازدید
1128
1277
7434
7434
3830
38489
7820135

پیش بینی امروز
1680


آی پی شما3.89.204.127