• تماس با ما: 01152221462
  • Info@hcch.ir

اختلال رفتاری( ناخن جویدن کودکان)

اختلال رفتاری( ناخن جویدن کودکان)                 گروه هدف: والدین دانش آموزان

  تهیه وتنظیم:(واحد سلامت نوجوانان و مدارس- خرداد1396 )

مقدمه:

     جویدن ناخن عادتی است که معمولاً از اواخر کودکی آغاز می‌شود. بسیاری ازکودکان این عادت را از سن خیلی پایین شروع می‌کنند.اما دراکثر موارد،این عادت دراواخرکودکی یااوایل نوجوانی آغاز می‌شود.این عادت آنقدر شایع است که برخی تحقیقات نشان می‌دهد، بین 30 تا 33 درصداز کودکان گروه سنی7 تا 10 سال به آن مبتلا هستند. جویدن ناخن فقط منحصر به کودکان نیست، بلکه نوجوانان، جوانان و حتی بسیاری از بزرگسالان نیز دچار این عادت هستند. بسیاری از کودکانی که با این عادت بزرگ می‌شوند، تا بزرگسالی و حتی سالخوردگی هم آن را با خود دارند. شیوع جویدن ناخن در نوجوانان 44 درصد و در جوانان 20 تا 30 درصد است. جالب توجه است که 5 درصد از افراد بزرگسال نیز به این عادت مبتلا هستند.

 تعریف ناخن جویدن:

     یک اختلال و واکنش روانی است که در کودکان معمولاْ در سنین خردسالی ۵-۴ سالگی آغاز می شود . علت ناخن جویدن در این سنین اغلب ناشی از هیجانات و اضطراب ها می باشد . ناخن جویدن همینطور می تواند روشی برای ابراز دلگیری ها و دلخوری ها ، دلواپسی و یا جلب توجه باشد . گاهی کودکان این عمل را از والدین یاد می گیرند و گاهی هم به علت اضطراب و استرس به ناخن جویدن روی می آورند .

زمان شروع ناخن جویدن:

     اين اختلال احتمالا از 4 يا 5 سالگي شروع و در 10 تا 15 سالگي به شدت خود مي رسد و اكثر مبتلايان به اين اختلال را كودكان 9 تا 11 ساله تشكيل مي دهند.

ميزان شيوع:

     ميزان شيوع اين اختلال در بين دخترها بيشتر از پسرها است.

درميان بيماران عقب مانده ذهني كه از ضريب هوشي پايين برخوردارند بسيار كم ديده مي شود اما موارد شديد آن در بعضي از عقب مانده هاي ذهني كه داراي ضريب هوشي 68 به بالا هستند زياد ديده شده است.

به طوري كه بعضي از آنها آن قدر ناخن هاي خود را مي جوند كه به گوشت رسيده و از آن خون جاري مي شود. البته اكثر روانپزشكان معتقدند رابطه مستقيمي بين فشارهاي روحي و ناخن جويدن وجود دارد به عبارت ديگر با افزايش فشارهاي روحي اين اختلال نيز تشديد مي شود.

عوارض:

     جويدن ناخن علاوه بر صدمه زدن به صفحه ناخن و تغيير شكل آنها،قدرت انجام دادن بسياري از كارهاي ظريف را از انسان سلب مي كند.

همچنين بزاق دهان نقش مخربي بر ناخن و بافتهاي اطراف آن داشته و رطوبت ناشي از آن مكان مناسبي را براي رشد باكتريها و قارچها فراهم مي آورد.

علل ناخن جویدن:

ژنتیک: یکی از تئوری‌های مربوط به عادت جویدن ناخن این است که این عادت با ژنتیک فرد مرتبط است. اگر یکی از والدین این عادت را چه در زمان کودکی یا تاکنون داشته باشد، این احتمال وجود دارد که فرزند او هم دچار این عادت شود. این یعنی، احتمال ابتلا به عادت جویدن ناخن در این کودکان بیشتر است

تسکین استرس و تحریک: مشاهده شده است که اکثر افرادیکه به این عادت مبتلا هستند، وقتی استرس دارند، از این عادت خود به لذت و تسکین می رسند. جویدن ناخن تاثیری آرامش‌بخش بر اعصاب دارد و میزان تحریک را کاهش می‌دهد. به طور خلاصه، جویدن ناخن فعالیتی برای تحریک اعصاب در مواقعیکه احساس استرس و بی‌حوصلگی دارند، می‌باشد. مثل این می‌ماند که با جویدن ناخن فرد سیستم عصبی خود را تنظیم می‌کند

اضطراب: به طور کلی، اضطراب انسان از لحاظ وجود یا فقدان موضوع، به دو نوع "آزاد" و "موضوع دار" تقسیم می شود. اضطراب آزاد، احساس وحشت و نگرانی همه جانبه و منتشره است که از موقعیت یا رویدادی خاص ناشی نمی شود، بلکه به صورت مداوم وجود دارد. اما اضطراب موضوع دار، وابسته به موقعیت معینی است، مانند اضطرابی که به علت دیدن فیلمهای ترسناک، مشاهده مشاجره والدین و شرکت در امتحانات یا داغدیدگی ... ایجادمی شود. این نوع اضطراب، نگرانی ذهنی درباره پیش بینی یک تهدید و یا بروز واقعه ای ناخوشایند در آینده است و مهمترین عامل مؤثر در بروز ناخن جویدن، این نوع اضطراب است. بنابراین، ناخن جویدن روشی برای تسکین ناراحتی ها و عصبانیتهایی است که از یک موقعیت اضطراب زا و فشارآور ناشی می شود.

هیجان پذیری:برخی از روان شناسان ناخن جویدن را واکنشی برای تخلیه هیجانها و تمایلات ناخودآگاه فرد برای خودآزاری می دانند و معتقدند این عمل به خاطر احساس گناهی است که در فرد به وجود آمده و به خود تنبیهی و خود آزاری او منجر می شود. از همین رو، ناخن جویدن در افرادی که هیجان پذیرتر از دیگران هستند بیشتر دیده می شود که برای غلبه براین احساس، به طور غیر ارادی اقدام به این رفتار می کنند.

همچنین "وکسلر" روان شناس مشهور، در این زمینه می گوید: کودکانی که ناخنهای خود را می جوند به قدری بی قرار و آشفته اند که حتی در خواب نیز آرامش ندارند و معمولاً دندانهایشان را به هم می سایند.

تقلید:یکی دیگر از عوامل دخیل دراین اختلال "تقلید" است؛ به طوری که اگر یکی از والدین، اطرافیان و یا همسالان کودک، عادت به ناخن جویدن داشته باشند، احتمال اینکه کودک فوق مبتلا به چنین اختلالی شود، بیشتر از کودکان دیگر است. زیرا کودکان برخی از رفتارها را به طور ناخودآگاه از والدین و اطرافیان تقلید می کنند. از این رو، هنگامی که می بینند الگوهای رفتاری شان در مواقع ناراحتی و فشارهای روانی این عمل را انجام می دهند، یاد می گیرند برای رفع تنشهای درونی خود، به جویدن ناخن بپردازند.

 کمال‌گرایی: جویدن ناخن می‌تواند به خاطر تلاش مداوم فرد برای درست کردن نا‌منظمی‌های ناخن‌هایش باشد. این افراد به‌خاطر حساسیت بالای خود مدام ناخن‌هایشان را وارسی می‌کند تا بی‌نظمی‌های آن را با جویدن اصلاح کند. البته در اکثر موارد این کار موجب آسیب بیشتر می‌شود. روانشناسی جویدن ناخن این افراد، به کمال‌گرایی آنها بر‌می‌گردد، یعنی دوست دارند ناخن‌هایی بی‌عیب داشته باشند.

والدين براي كمك به كودك چه كارهايي بايد انجام دهند:

۱- کوتاه کردن ناخنها

ناخنهای کوتاه شده لزوم کمتری دارند که جویده شوند . سعی کنید که هر چند روز یک بار ناخنهایش را بگیرید و سوهان بزنید که حتی نتواند تکه های کوچک ناخن را به دندان بگیرد.

۲- منحرف کردن حواس در هنگام ناخن جویدن

سعی کنیدحواس کودک رادر هنگام این عمل پرت کنید.ازاو کارهایی بخواهیدکه مجبور شودازانگشتانش استفاده کند مثل : درست کردن یک کاردستی یا کشیدن یک نقاشی.

۳- چسب زدن به روی انگشتان

شما می توانید چسبهای زخم رنگی به روی دستانش بزنید. به یاد داشته باشید تهدید،تنبیه، پاشیدن فلفل و دارو به روی انگشتان نه تنها تاثیری ندارد بلکه می تواند مشکلات را تشدید کند.مخصوصا بچه های کوچکتر  نمی توانند دلیل اینکه انگشتانشان بدمزه است را بفهمندواین راه حل     نمی تواند به آنها کمک کند.همینطور سعی کنیدهرگز بچه هارانترسانید به عنوان مثال اینکه اگر ناخنت را بخوری درخت ناخن درشکمت رشد می کند یا اینکه ممکن است بدون اینکه بداندانگشتش رابخوردزیراکودک شما ممکن است این گفته های شمارابه طور واقعی احساس کند.

۴- به دنبال علت بگردید

شما بهتر است منتظر پاسخ کودکتان که چرا ناخن هایش را می جود نباشید و او را به خاطر انجام این عمل سرزنش نکنید. سعی کنید به دنبال علت باشید و توجه کنید که کودکتان در چه موقعیت هایی این عمل را انجام     می دهد مثلا موقعی که می خواهد در مورد مسئله ی مهمی با شما صحبت کند و یا در هنگام تماشای فیلم های وحشتناک آیا از شما می ترسد و یا از مسئله ای واهمه دارد مثل مدرسه و امتحانات (در کودکانی که در سن مدرسه هستند) . جستجو کنید که چه چیزی باعث شده آرامش و امنیت او بهم بخورد. تلاش کنید آن را بیابید . این تلاش و کاوش شما برای پیدا کردن مشکل کودکتان و حل آن می تواند بزرگترین گام برای از بین بردن اختلال ناخن جویدن باشد.

والدين چه كارهايي را نبايد انجام دهند:

1- سرزنش، تهديد، تنبيه وتحقيركودك هيچ اثر درماني نخواهد داشت بلكه اين عادت را تشديد مي كند.

2- ماليدن داروهاي تلخ و بدمزه فلفل، رنگ و... براي ترك ناخن جويدن موثر نبوده بلكه با ايجاد احساس گناهكاري و اضطراب در فرد سبب مي شود بيشتر به اين عمل بپردازد.

3- در كودك ايجاد ترس نكنند زيرا اين عمل باعث تشديد ناخن جويدن و همچنين اختلالات ديگري مي شود.

 

 

خرداد 17 1396

راههای پیشگیری ودرمان آلودگی به شپش

راههای پیشگیری ودرمان آلودگی به شپش

  مقدمه : 

     شپش یک انگل خارجی است که قدمت آلودگی با آن به دوران پیش از تاریخ برمی گردد.سه نوع شپش انسان را آلوده می کند که عبارتندازشپش سرانسان،شپش بدن انسان و شپش عانه انسان.درحال حاضر،آلودگی به پدیکولوزیس گستردگی جهانی دارد.بیماری درهردوجنسیت(زن ومرد)دیده می شود،اگر چه شیوع رده سنی خاصی ندارد، اما کودکان دبستانی آسیب پذیر ترین گروه سنی هستند واز شدت آلودگی بالایی برخوردارند و تماس نزدیک و طولانی مدت آن ها با هم شایع ترین و اصلی ترین راه انتقال است.در بررسی های انجام شده،میزان آلودگی به شپش سرانسان درمدرسه ها،به ویژه مدرسه های ابتدایی دخترانه درحد قابل توجهی بوده است.

تعریف شپش:

   شپش حشره ای بدون بال ودارای3جفت پا که یک انگل خارجی برای انسان محسوب می شود.که اندازه آن معمولابه طورمتوسط5/1 تا 5/2 میلی متر است،به عبارت دیگرریز،اماباچشم وبدون استفاده ازذره بین قابل مشاهده است.

تعریف بیماری پدیکلوزیس :

      وجود شپش سر،بدن وعانه را روی بدن شخص آلوده پدیکولوزیس می نامند.

انواع شپش:

شپش به سه نوع تقسیم می شود:

Ø    شپش سرانسان

Ø    شپش بدن انسان

Ø    شپش عانه انسان یا (شپشک)

 

 

ویزگی های شپش سرانسان

*     حشرات بدون بال که درسرانسان زندگی می کند.

*     اندازه آن 1تا 2میلی متر است؛به عبارت دیگرریز،اما قابل مشاهده است.

*     نسبت به شپش بدن انسان کوچک تر،رنگ آن تیره تر، پوشش آن مقاوم تروشکاف های انتهای بدن عمیق تر هستند.

*     با توجه به طراحی شش پای خود می تواند به موهاچنگ بزند،اما چون توانایی پریدن ندارد،در نتیجه با شانه زدن و شکستن هر پای آن می میرد.

*     تقریباهرچهار ساعت یک بارباخونخواری تغذیه می کند.

*     این حشره در سر به ویژه نواحی بالای گوش وهمچنین جاهایی که مو پرپشت باشد،زندگی می کند.

*     شپش ماده بالغ طی عمرحدوداً یک ماهه خود،روزانه 4تا 6 تخم می گذارد.این تخم ها به مو،درنزدیکی پوست سر که دماورطوبت مناسب دارد،می چسبند وپس ازهفت روز ،شپش ها ازتخم خارج وبا سه بار پوسته اندازی به شپش بالغ تبدیل می شوند.

 

ویژگی های شپش بدن انسان

*    تقریبا با شپش سرانسان هم شکل است ونسبت به آن بزرگ تروحدود 3 میلی متر است.

* در قسمت هایی از لباس های زیر،مانند زیروکنار ناحیه کمربندومچ دست و پا زندگی می کند که با بدن تماس بیشتری داشته باشدوبرای تغذیه،خودرابه نازک ترین قسمت پوست بدن می رساند.

* این حشره تخم های خودراروی تاروپودلباس رها می کند. و به دلیل داشتن ماده چسبنده به این قسمت ها می چسبد.

* مقاومت شپش بدن انسان درخارج از بدن انسان کم و نسبت به تغییرات درجه حرارت خیلی حساس است و بدن بیمار تب دار را ترک می کند

زیرادر52درجه سانتی گراد در عرض چند دقیقه از بین می رود. 

 

ویژگی های شپش عانه(ناحیه تناسلی) انسان

*  رنگ شپش عانه انسان خاکستری است واندازه آن 1تا 5/1 میلی متر است.به همین علت،آن راشپشک یعنی،شپش کوچک هم می نامند.

*  دراغلب موارد،به موهای ناحیه عانه واطراف مقعدمی چسبدوممکن است  درسایر جاهای مودار بدن،مانندزیربغل،مژه وابرونیزدیده شود.

*  شپش ماده تخم ها را در قاعده موها می گذارد.

 

 

چگونگی آلودگی مو به شپش سر انسان

      ازدحام جمعیت باعث می شود که شپش بتواندازسر فردی به فرد دیگر برود.هرچندهر کس درهرشرایط آب و هوایی ممکن است به شپش آلوده شود.

عوامل بی تاثیر در انتقال آلودگی به شپش سر انسان

qطول موها،تراشیدن موها برای پیشگیری ازانتقال آلودگی به شپش سرانسان موثر است، اما راه حل مناسبی به شمار نیامده و غیر ضروری است .

q جنسیت فرد،درپیشگیری ازانتقال آلودگی به شپش سر انسان موثر است،اما تاثیر قطعی ندارد.

q سن فرد،ازآن جاکه تماس نزدیک دربچه ها امری شایع است،آلودگی به شپش سرانسان بیشتردرگروه های سنی پایین اتفاق می افتد.

q رنگ موها،این ویژگی درپیشگیری ازانتقال آلودگی به شپش سرانسان بی تاثیراست.

q شستن معمولی باشامپوهای غیردارویی باعث ازبین رفتن یا پیشگیری ازانتقال آلودگی به شپش نمی شودوشستشوباسرکه هم تاثیری ندارد(درگذشته،استفاده ازسرکه مرسوم بوده است).

 

مراحل آلودگی پوست سر توسط شپش

v  شپش پوست سررا می گزد.

v  بزاق وترشحات شپش به زیر پوست تزریق می شود.

v  تزریق ترشحات دهانی شپش محرک بوده و باعث خارش شدید پوست می شود.

v  به دنبال آن،عوارض گوناگونی مانند زرد زخم ایجاد می گردد.

v  تقریبا همه افرادبا اطلاع یافتن ازوجودشپش سر انسان درنزدیکان خود،ناگهان دچاراحساس کاذب خارش سرمی شوند؛بنابراین،برای تشخیص و تایید آلودگی به شپش،صرفاً وجود خارش کافی نیست ومعاینه وبررسی دقیق ترضروری است.

v  شپش سرانسان اغلب باچسبیدن به قاعده مود خود را از چشمان بیمار مخفی می کند.ضمن آن که از نور و گرما هم گریزان است.بنابراین،شپش سرانسان تخم ها یارشک های خود را به موی سرمی چسباند وهمین مشاهده،شک به آلودگی را برمی انگیزد.

 

شپش ماده  در کدام قسمت مو تخم ها را جاسازی می کنند؟

شپش ماده تخم ها را در قاعده موها می گذارد.

برای تشخیص رشک توجه به کدام یک از گزینه ها ضروری است؟

ü    تخم های شپش همیشه تخم مرغی شکل بوده وبه ساقه مو درنزدیکی پوست سرمی چسبند.

ü    تخم های شپش درگیجگاه ها،بالای گوش هاوپشت گردن نیزدیده می شوند.

ü    تخم های شپش به راحتی جدا نمی شوندوبرای جدا کردن آن ها ازمو،استفاده ازناخن هایا برس ضروری است .

ü    به منظور یافتن تخم های شپش باید با حوصله تمام از یک گیجگاه به طرف مقابل،منطقه به منطقه مو را گشت و بهتر است این کار زیر نور مناسب انجام شود.

ü    استفاده از یک ذره بین هم کمک کننده است.

 

داروی انتخابی در درمان آلودگی به شپش کدام است؟

     نحوه درمان دارویی آلودگی به شپش پیش ازهرچیزبه نوع شپش ومحل استقرارآن بستگی دارد؛اما به طورکل،دارویی انتخابی درمان آلودگی به شپش پرمترین نام دارد که به شکل شامپو،محلول شستشوی سر ، پودر ،لوسیون وکرم تولید شده است. در این جا با توجه به نوع شپش،به مراحل درمان وپیشگیری ازگسترده شدن آلودگی می پردازیم.

کدام یک از شپش ها ناقل هیچ بیماری دیگری نیست؟

 شپش سرانسان برخلاف شپش بدن انسان،ناقل هیچ بیماری دیگری نیست وازاین بابت نگرانی وجود ندارد.

 

 درمان آلودگی به شپش سر انسان

     دوباردرمان به فاصله 8 تا 10روز لازم است.اگرچه با درمان نخست شپش های سر واکثر تخم های آن از بین می روند،اما از آنجا که امکان خروج آن ها از تخم تا 8 روز بعد وجود دارد. بنابراین،بهتر است به فاصله 8 تا 10 روز درمان مجدد انجام شود تا پیش از آن که شپش های جدید بالغ شوند و توانایی حرکت پیدا کنند،از بین بروند.

 

دانش آموزان عزیز:

تشخیص قطعی آلودگی به شپش،باپزشک یا کارکنان بهداشتی است ودرصورت مشکوک شدن به شپش بایدآنهارادرجریان گذاشت تاآن راتاییدودرصورت تشخیص بیماری،درمان نمایند.

 

 

منبع:

 راههای پیشگیری ودرمان آلودگی به شپش ،معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خدمات درمانی مازندران واحدسلامت نوجوانان،جوانان ومدارس

 

تهیه کننده : واحد سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس

خرداد 1396

 

 

خرداد 13 1396