• تماس با ما: 01152221462
  • Info@hcch.ir

سن و ناباروری

 

سن و ناباروری  :

هدف از تهیه این متن بیان اطلاعاتی درباره اهمیت پیشگیری از تاخیر در فرزندآوری و راههای کاهش عوارض ناشی از تاخیر در بارداری برای شماست.

باروری یکی از مهمترین اتفاقات زندگی مشترک برای هر زوج است و داشتن فرزند بر استحکام خانواده می افزاید.

توجه به زمان فرزندآوری یکی از نکات مهم در باروری سالم است.سن مادر یکی از مهمترین عوامل باروری سالم بوده و با افزایش سن علاوه بر کاهش شانس باروری موفق, احتمال مشکلات سلامت مادر و جنین و مشکلات دوران باردار ی و هنگام زایمان افزایش خواهد داشت.

متاسفانه تاخیر در فرزندآوری در 10تا20سال گذشته افزایش یافته است و این مسئله با افزایش خطر ناباروری ؛ عوارض حاملگی و عوارض جنینی همراه است.

هر چند امروزه  استفاده از روشهای کمک باروری می تواند به بسیاری از زوجین برای فرزند آوری کمک  کند ولی هنوز هم بسیاری از خانمها از میزان موفقیت و محدودیت های روش های کمک باروری و افزایش خطرات ناشی از تاخیر در فرزندآوری اطلاعی ندارند.

برخی از این عوارض عبارتند از : چندقلویی, زایمان زودرس,مرده زایی و سزارین .

میزان باروری خانم ها  با سن ارتباط نزدیک دارد و معمولا قدرت باروری با افزایش سن کاهش می یابد.

دوران باروری دختران با اولین تخمک گذاری و قاعدگی شروع می شود . دختران در ابتدای نوجوانی اغلب قاعدگی نامنظمی دارند که ناشی از تخمک گذاری نامنظم است.قاعدگی از حدود سن 16سالگی با منظم شدن تخمک گذاری تثبیت می شود. دوره های قاعدگی یک خانم از سن 26 تا 35 سالگی تقریبا ثابت باقی می ماند.

زنان با افزایش سن بتدریج تاخیر در قاعدگی را به دلیل عدم تخمک گذاری تجربه خواهند کرد.در نهایت قاعدگی ها به طور فزاینده ای نامنظم و در نهایت پس از گذشت زمانی به طور کامل متوقف می شوند.

همچنین بتدریج در این دوره(از سنین 35تا40سالگی) ذخیره تخمک کاهش می یابد . این کاهش در حدود40تا45سالگی به حداکثر خود می رسد به نحوی که خانمها در حوالی سن یائسگی و پس از آن دیگر قادر به بارداری نخواهند بود.

امروزه ناباروری وابسته به سن به دلایل مختلف دیده می شود.بسیاری از خانمها ازدواج خود را تا حدود 25تا30سالگی به تاخیر می اندازند . این مساله همراه با تاخیر در تولد اولین فرزند ؛ موجب کاهش در تعداد فرزندانی می شود که هر خانواده می خواهد.

و بنابراین تعداد فرزند دلخواه یک خانواده تحت تاثیر قرا خواهد گرفت.اگر چه وضعیت بهداشت ؛ سلامت و مراقبت دوران بارداری امروزه بهبود یافته است ؛ ولی این امر تاثیری بر روند کاهش توان باروری مرتبط با افزایش سن ندارد.

مهم است که بدانیم کاهش باروری مرتبط با سن ناشی از کاهش تعداد تخمک باقیمانده در تخمدان های یک خانم است.البته ممکن است در برخی از موارد این کاهش به علت تاثیر عوامل خارجی و جراحی ها زودتر از زمان مورد انتظار باشد.

تخمک گذاری و قاعدَگی:

خانم ها در طی سالهای باروری دوره هایی از خونریزی قاعدگی دارند که نشان دهنده تخمک گذاری مداوم و ماهانه است.

در شروع هر دوره قاعدگی ؛ زمانی که خانم خونریزی دارد ترشحاتی از غده هیپوفیز تولید می شود که تعدادی ازفولیکول ها را تحریک می نماید تا در طی 10تا14روز در هر دو تخمدان رشد نمایند .در هر دوره قاعدگی تخمک در داخل یک کره پر شده از مایع که فولیکول نامیده می شود رشد نموده و به حد بلوغ می رسد. از میان چند فولیکول معمولا یک فولیکول بالغ شده و تخمک از آن آزاد میشود که به آن تخمک گذاری گفته می شود.

با این کار؛ رشد بقیه فولیکول ها متوقف شده و از بین می روند.تخمک در زمان تخمک گذاری پس از پاره شدن جدار کره به داخل لوله رحمی رانده شده در آنجا در صورت تماس با اسپرم بارور خواهد شد.

اگر تخمک بارور شده در جدار رحم لانه گزینی کند ؛ حاملگی اتفاق می افتد. اگر بارداری رخ ندهد پوشش داخلی رحم ریزش پیدا کرده ؛ خونریزی قاعدگی شروع شده و دوره بعدی قاعدگی آغاز می گردد.

البته لازم  به ذکر است که تنها وجود قاعدگی دلیل بر توان باروری نخواهد بود. زیرا در اواخر دوران باروری معمولا دوره های قاعدگی بدون تخمک گذاری است.زمانی که یک خانم به مدت یک سال قاعده نشود یائسه خواهد شد.افراد سیگاریحدود یکسال زودتر از افراد غیر سیگاری یائسه می شوند

کاهش باروری با افزایش سن به دنبال تغییرات طبیعی است که در تخمدان ها اتفاق می افتد .

 

از فولیکول های باقیمانده در زمان بلوغ یک خانم ؛ حدود 300 عدد تخمک در طول سال های باروری آزاد می گردد.

 

تهیه و تنظیم  : محترم نژادمقدم /کارشناس مسئول سلامت خانواده و کارشناس باروری سالم         21/3/96

خرداد 23 1396

باروری و افزایش سن مادر

 

باروری و افزایش سن مادر:

 18تا 35 سالگی سن مناسب برای بارداری و بهترین و ایده آل ترین سن برای بارداری 20تا30سالگی است. با افزایش سن توان باروری به تدریج کاهش می یابد این مساله از سن 30سالگی شروع  می شود ولی بعد از 35 سالگی کاهش باروری بیشتر است.

به طوری که در یک ماه شانس بارداری یک خانم 30 ساله که تمایل به بارداری داشته باشد 20 درصد است این بدان معنا است که از هر 100 زن 30 ساله بارور که تمایل به بارداری دارند. ( در یک دوره یا سیکل ) 20 خانم در آن دوره باردار شده و80 خانم باید مجددا برای بارداری تلاش نمایند.

شانس بارداری در هر سیکل در سن 40 سالگی به کمتر از 5درصد کاهش می یابد.

باید به یاد داشت که زنان تا یائسگی بارور باقی نمی مانند .

سن متوسط یائسگی حدود 51 سالگی است؛ ولی بیشتر زنان بعد از حدود 45 سالگی نمی توانند بارداری موفقیت آمیزی داشته باشند.

کیفیت تخمک:

ذکر این نکته ضروری است که کاهش باروری به دنبال افزایش سن ناشی از کاهش تعداد و کیفیت تخمک ها است.ممکن است توان کم باروری یا سقط مکرر در یک خانم ناشی از کیفیت پایین تخمک به دلیل افزایش سن باشد.

این تغییرات به ویژه زمانی که سن خانم به میانه تا انتهای دهه چهارم زندگی می رسد دیده می شود.بنابراین سن خانم یکی از دقیقترین راهنماها برای بررسی کیفیت تخمک است.

وقتی که سن زن افزایش می یابد ؛ تعداد تخمک های با کروموزوم بیشتر (تخمک های غیر عادی) زیاد شده و این بدان معنا است که احتمال تشکیل سلول تخم با تعداد کروموزوم بیشتر (جنین های غیر طبیعی ) بالا می رود.

شاید برخی خانواده هایی را که کودک منگل (مبتلا به سندروم داون ) دارند, دیده باشید.البته بسیاری از جنین هایی که کروموزوم اضافه دارند دچار سقط خودبخودی شده یا اصلا تشکیل نمی شوند

شرایط جسمانی مادر:

همانطور که قبلا بیان شد, با استفاده از روش های کمک باروری , بسیاری از مسائل و مشکلات مرتبط با ناباروری حل و این زنان باردار خواهند شد.اما نکته اساسی این است که باید برنامه ریزی های لازم به شکلی انجام شود که بارداری موفق بوده و به زایمان و فرزند سالم منتهی شود.

در موارد بارداری با سن بالای مادر , به علت تغییرات فیزیولوژیک در کلیه و قلب و بروز برخی بیماری های مزمن مانند فشار خون و بیماری قند , حاملگی های پرخطر افزایش می یابد.

زیرا بارداری موجب تشدید بیماری های مزمن و حتی نهفته می گردد که در برخی موارد به منظور حفظ سلامت مادر , مانع از ادامه بارداری و به نتیجه رسیدن آن می شود. شدت این مخاطرات در بارداری های چند قلویی افزایش می یابد.

تعداد تخمک ها :

 

به کاهش تعداد فولیکول های حاوی تخمک در تخمدان ها "کاهش ذخیره تخمدانی " گفته می شود.قبل از کاهش قاعدگی های منظم و از دست دادن باروری , از دست دادن ذخیره تخمدانی شروع می گردد.در برخی از زنان جوان ممکن است بنا به دلایلی از قبیل کشیدن سیگار ؛ سابقه یائسگی زودرس و عمل جراحی قبلی روی تخمدان , ذخیره تخمدانی کاهش یابد.

 

تهیه و تنظیم  : محترم نژادمقدم /کارشناس مسئول سلامت خانواده و کارشناس باروری سالم         21/3/96

خرداد 23 1396